ИНСОН ҚАДРИГА ЭҲТИРОМ

Янги Ўзбекистонда амалга оширилаётган ислоҳотларнинг самараси одамларнинг кундалик турмушида, эртанги кунга ишончида ёрқин намоён бўлмоқда.

Айниқса, хотин-қизларнинг таълим олиши, касбий салоҳиятини юзага чиқариши ва жамият ҳаётида фаол иштирок этиши учун яратилаётган имкониятлар аёл қадрига муносабатни янги мазмун билан бойитмоқда.

Ана шу эътиборнинг маънавий давоми ўз даврида халқимизга садоқат билан хизмат қилган аёллар хотирасини эъзозлашда ҳам кўринади.

Уларнинг ибратли ҳаётини, кенг қамровли ва самарали фаолиятини чуқур ўрганиш орқали бугунги имкониятларнинг қадрини теранроқ англаймиз, ёшларимизга ишончли ҳаётий намуналарни тақдим этамиз.

Машҳур судья аёл, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган юрист Ҳалима Муҳитдинова таваллудининг 110 йиллиги кенг нишонланаётганини ана шу инсонпарвар сиёсатнинг амалдаги намунаси деб биламиз.

Бу мўътабар сиймо ҳақида ўйлаганда, аввало, бошқаларнинг қувончу ташвишларини ўзининг беғубор қалбига, юрагига яқин олган инсон қиёфаси кўз олдимизга келади.

Орадан йиллар ўтиб ҳам яқинлари, қишлоқдошлари ва шогирдлари уни меҳр билан эслашининг замирида ана шу инсоний муносабат ётибди.

Эзгулик кўрган қалбнинг хотираси узоқ яшаши, шубҳасиз.

Ушбу ибратли умрнинг илк саҳифаларига назар ташласак, билимга интилган қизалоқнинг оғир турмуш синовларидан ўтиб бораётганини кўрамиз.

Оиладаги етишмовчиликка қарамасдан ўқишга йўл излашнинг ўзи катта ирода талаб қиларди. Ҳалима опа эса, ўн тўрт ёшида муаллимлик қилиб, бошқаларга ҳам сабоқ бера бошлаган. Ўзи ўрганиш билан бирга ўзгаларни ўқитишга интилиш унинг ёшликдан шаклланган масъулиятини кўрсатади.

Кейинги фаолиятининг маънавий илдизларини шу интилишдан излаш мумкин.

Илк муаллимлик тажрибаси кейинчалик одамлар тақдири учун жавобгар бўлган ҳуқуқшуноснинг камолотида муҳим ўрин тутган.

Ҳалима опа мисолида билим инсонни қандай улғайтиришини, ўз устида ишлаш уни катта вазифаларга тайёрлашини кўрамиз. Ўрганишга чанқоқлик умри давомида унга куч бағишлади.

Бугун мустақил ҳаётга қадам қўяётган қизларимиз учун бу сабоқнинг қадри баланд. Ўқишга кириш, касб танлаш ёки масъул вазифани қабул қилиш арафасида айрим ёшларнинг ўз кучига ишончи етишмаслиги мумкин. Ана шундай пайтда Ҳалима Муҳитдинованинг босиб ўтган йўли унга маънавий мадад беради.

Ҳалима опанинг инсоний фазилатлари ёрдамга муҳтож кишилар ва тақдири оғир синовда қолган болаларга кўрсатган ғамхўрлигида, айниқса, равшан намоён бўлган. У ўзгаларнинг ташвишига шерик бўлиб, уларнинг оғирини енгиллатиш чорасини излаган. Бундай муносабат масъулиятни зиммага олишга тайёрликдан туғилади. Бировнинг тақдирига дахлдорликни ҳис этган инсон учун амалий ёрдам кўрсатиш виждон эҳтиёжига айланади.

Унинг одил судлов йўлидаги меҳнатини ҳам инсон тақдирига ана шундай эътибордан айри ҳолда тасаввур қилиш қийин. Судьянинг олдидаги иш жилдида кимнингдир узоқ йиллик ташвиши, ҳақиқат қарор топишига бўлган умиди мужассам. Қабул қилинадиган қарор унинг кейинги ҳаётига таъсир этади. Шунинг учун қонунни пухта билиш ва далилни синчиклаб ўрганиш касбий бурчнинг асосини ташкил қилади. Инсонни сабр билан тинглаш эса, бу бурчни чуқур ҳис этишга ёрдам беради.

Ҳалима Муҳитдинованинг маънавий мероси бугунги ҳуқуқшуносни ўз ваколатининг инсон ҳаётидаги ўрни ҳақида ўйлашга ундайди. Судьянинг холислиги, адолатлилиги, якуний хулосасининг асослилиги ва ўз қарори учун масъулияти одамларнинг адолатга ишончига бевосита дахлдор.

Билим ва малакасини виждонан қўллаш ҳар куни янгидан намоён этиладиган фазилатдир. У ҳар бир ишни диққат билан ўрганишда, шошма-шошарликка берилмасликда, ҳақиқатга содиқ қолишда ўз ифодасини топади.

Ҳалима опа яшаган даврнинг мураккабликларини инобатга олиш унинг хизматларини чуқурроқ англашга ёрдам беради. Бу ҳаётни тарихий муҳит билан боғлаб ўрганар эканмиз, фидойиликнинг қадрини ҳис этамиз.

Ҳалима Муҳитдинованинг устозлик борасида ҳам ўзига хос ўрни бор.

Ёшлигидан муаллимлик билан бошланган фаолияти ҳаётининг сўнгги даврларида ҳам ёшларга билим ва тажриба бериш билан давом этди. Суд тизимида орттирган тажрибасини бўлажак ҳуқуқшуносларга ўргатиш орқали у ўз меҳнатининг самарасини кенгайтирди. Устознинг бир умрлик изланиши шогирд учун касбни англаш, одамлар билан ишлаш ва масъулиятли қарор қабул қилишда маънавий таянч бўлиб қолади.

Устоз таъсирининг энг ишончли белгиси шогирднинг фаолиятида кўринади, албатта. У олган сабоғига амал қилиб, бир инсоннинг ҳуқуқини виждонан ҳимоя қилса, ўзидан кейинги ёш мутахассисга ҳам шу масъулиятни ўргатса, устозлик анъанаси давом этади.

Ҳалима опанинг ҳуқуқий мероси ҳақида сўз борганда, шогирдлар орқали авлодларга ўтадиган ана шу маънавий таъсирни назарда тутамиз. Инсон тажрибаси ўзгаларнинг меҳнатида қўлланиб, жамиятга наф келтириб боради.

Хотин-қизларнинг салоҳиятига ишонч билдириш ва уларнинг меҳнатини қадрлаш борасидаги бугунги эътиборни ҳам шу ҳаётий ибрат билан боғлаб англаш мумкин. Аёлга яратилган имконият унинг қобилиятини юзага чиқарса, фидойи аёллар ҳаётидан олинган сабоқ бу қобилиятни эл манфаатига йўналтиришга ундайди.

Қизларимиз Ҳалима Муҳитдинова тимсолида масъулиятли касбда ўз ўрнини топган, одамларга нафи теккан аёлни кўрадилар. Бу танишув уларнинг ўз келажаги ҳақида дадилроқ ўйлашига кўмаклашади.

Устоз таваллудининг 110 йиллиги муносабати билан унинг жамият олдидаги хизматларини ёдга олиш ҳаётимизда инсоннинг фидойи меҳнатини эътироф этишда ҳам муҳим аҳамият касб этади. Яхши номнинг йиллар оша ардоқланиши ёш авлодга яшашнинг қадрини англатади.

Инсон қадрини юксалтиришга қаратилган ислоҳотлар ҳар биримизнинг кундалик ишимизда амалий натижа топади. Ҳалима Муҳитдинова ҳаётининг бугунги аҳамияти шундаки, у инсонга, жамиятга сидқидилдан хизмат қилишни фуқаролик масъулияти сифатида қабул этишга ўргатади.

Унинг ибратидан баҳраманд бўлиш ўз фаолиятимизга ҳам талабчан қараш демакдир.

Холмамат Ҳасанов,

Тошкент вилояти

суди судьяси