50 МИЛЛИОН СЎМЛИК ТУЗОҚ ЁКИ СУИИСТЕЪМОЛ ҚИЛИНГАН ИШОНЧ
Тун. Шаҳар шовқини аста-секин сўниб, одамлар уй-уйларига отланган маҳал. Кимдир ишдан кейин ҳордиқ чиқаришга ошиққан, яна кимдир эртанги кун режаларини тузиш билан банд. Аммо ўша тун кимнингдир ҳаётини алғов-далғов қилиб юборган аламли хотирага айланди.
Суд ҳужжатларида баён этилган воқеаларга назар ташласак, яққол бир ҳақиқат ойдинлашади: жиноят аввал инсон онгида туғилади, кейин ғаразли фикрга айланади. Сўнг бадбин режага ўтилади ва ниҳоят, қонун тақиқлаган амалга кўчади. Яъни 2024 йил 30 сентябридан – 1 октябрига ўтар кечаси Ангрен шаҳри ва Янгиобод маҳалласи орасидаги манзилда содир бўлган воқеа ана шундай тунги жиноятлардан бири бўлди.
Аввалига ҳаммаси оддий кўринган эди. Ёш қиз таниши Санжар Ҳамидовдан (исм-шарифлар ўзгартирилди) контракт пули учун ёрдам сўраб юрарди. С. Ҳамидов унга аввал ҳам бир неча бор қарз берган, кўмаклашган. Ўша кеча ҳам қиз учрашувга чақириб, биратўла кабоб олиб келишини илтимос қилди. Кейин эса, Ангрен шаҳрининг Янгиобод маҳалласи ҳудудида икки кунга ижарага олган хонадонга элтиб қўйишни сўради. С. Ҳамидов бундан ҳеч қандай шубҳага бормади.
Ярим тунда улар уч қаватли уйнинг учинчи қаватидаги хонадонга киришади. Қиз ичкарига ўтади. Санжар қўлидаги пакетларни қўйиб, чиқиб кетишга чоғланади. Шу пайт подъезддан оёқ товушлари эшитилади.
Орадан сониялар ўтиб, ниқобланган шахслар хонадонга бостириб киради.
Судда аниқланган ҳолатларга кўра, ниқобли шахсларлар орасида Азим Холбеков ҳам бўлган. Шу заҳотиёқ улар жабрланувчи С. Ҳамидовга ҳужум қилишади: унинг юзига, бошига, танасининг турли қисмларига устма-уст қаттиқ зарба беришади, аёвсиз тепкилашади.
Ҳатто улардан бири қўлидаги оғир темирга ўхшаш буюм билан ҳам кетма-кет уради. Кейинчалик суд-тиббий экспертизаси жабрланувчи С. Ҳамидов бош мия чайқалиши, оёқ суяги синиши ва соғлиқнинг узоқ муддат бузилишига сабаб бўлган ўрта оғир тан жароҳати олганини тасдиқлади.
Бу энди баъзан одам асабини жиловлай олмаганда рўй берадиган оддий жанжал эмас эди. Бу — ҳаёт ва соғлиқ учун хавфли зўрлик ишлатган ҳолда мулкни талон-торож қилишга қаратилган, Жиноят кодексининг 164-моддасида назарда тутилган босқинчилик жинояти эди.
Аммо ушбу воқеадаги энг муҳим нуқта бошқа ерда: жабрланувчининг чўнтагида атиги 8,5 миллион сўм қолганди. Автомашинасида эса, 50 миллион сўм нақд пул сақланаётган эди.
Ўша пулларни С. Ҳамидов бир кун аввал отасидан олганди. Улар уй қуриш ишларини бошлаган бўлиб, шунга керакли қурилиш материаллари харид қилишни режалаштирган эдилар. Яъни бу маблағ ортида бир оиланинг меҳнати, режаси ва келажакка бўлган умиди мужассам эди.
Суд материалларига кўра, босқинчилар С. Ҳамидовга ҳужум қилгандан сўнг айнан шу 50 миллион сўм, «IPhone 15 Pro Max» телефони ва «Ўзбекистон темир йўллари» акциядорлик жамияти томонидан берилган хизмат гувоҳномасини тортиб оладилар.
Шу ўринда савол туғилади: нега ҳужум айнан шу кеча содир бўлди? Нега жабрланувчи айнан ўша хонадонга чақирилди? Босқинчилар унинг қаерга бориши, қайси машинада келиши ва ёнида ким бўлиши ҳақида қандай қилиб олдиндан хабар топган?
Аслида, С. Ҳамидов ўша хонадон эшигини бузиб кирмаган. Уни бу ерга ўзи ҳурмат қилган бир неча йиллик таниш инсонга бўлган ишонч туйғуси бошлаб келган.
Суд йиғилган далиллар, телефон алоқалари таҳлили, гувоҳлар кўрсатмалари ҳамда бошқа ашёвий далилларни батафсил таҳлил қилиб, бу жиноят олдиндан режалаштирилган ҳолда содир этилган деган хулосага келди. Ҳукмда ҳатто вояга етмаган шахснинг жиноятга жалб қилингани ҳам алоҳида қайд этилди.
Суд ўз сўзини айтди — жиноятга ҳуқуқий баҳо берди, айбдорлар жазоланди.
Бу воқеа ёшларга шундай огоҳлик беради: мўмай пул ҳеч қачон осон йўл билан келмайди. Унинг ортида катта меҳнат туради. Ота-оналарга эса, яна бир ҳақиқатни эслатади: фарзанднинг биргина қалтис қадами баъзан бутун оила тақдирига салбий таъсир қилиши мумкин.
Аниқланган ҳолатлардан кўринишича, воқеа тасодифан юз бермаган: ижарага хонадон қидирилган, қулай манзил танланган, алдамчи қўнғироқлар қилинган, қисқача айтганда, барча ғаразли мақсад ва ҳаракатлар мувофиқлаштирилган. Суд бу ҳолатларни олдиндан тузилган жиноий режа сифатида баҳолади.
Албатта, ҳар қандай жиноят ишида жабрланувчи бўлади. Лекин баъзи жиноятларда энг катта жабр икки ўртадаги ишонч зиммасига тушади. Ўша кеча ҳам бир инсон яқин танишига молиявий ёрдам бериш мақсадида, ички ишонч билан йўлга чиққан. У қаршисидаги одамни душман эмас, аввалдан таниш, демакки, ўзаро синашта инсон деб билган. Шунинг учун ҳам, у ҳеч нарсадан шубҳаланмаган.
Ҳеч кимга сир эмаски, 50 миллион сўм — оддий рақам ёки кичкина пул эмас. Зеро, ҳар бир рақамнинг ортида инсон умри, унинг бир неча йиллик меҳнати, оиласининг орзу-умидлари туради. С. Ҳамидов учун бу маблағ келажакда қурилаётган уйнинг деворлари, томи ва оила режаларининг бир қисми эди.
Ўша кеча С. Ҳамидовни ниқоб таққан одамлар ўраб олган эди. Аммо ҳаётнинг қизиқ қонуни бор: ниқоб инсоннинг юзини яшириши мумкин, қилмишини яшира олмайди.
Судда ўрганилган ҳолатлар занжирига назар ташласангиз, баъзи воқеаларнинг ташқи кўриниши билан ички мантиғи ўртасида қанчалар катта фарқ бўлиши мумкинлигини англайсиз. Ўша кеча ҳам ҳаммаси оддий илтимосдан бошланганди. Қиз аввал Санжарга телефон қилади, кейин учрашув тайинлайди. Ижарага олинган хонадон манзилини айтади, йўлни ҳам ўзи кўрсатиб боради. Ҳеч нарсадан шубҳаланмаган Санжар эса, бу чақирувни яхшиликка йўяди. Унинг хаёлида қарз сўраган танишига кўмак беришдан бошқа ўй йўқ эди.
Ҳукмда қайд этилганидек, хонадонга биринчи бўлиб қиз кирган. Орадан кўп ўтмай, ҳодиса бошланиши арафасида у ҳожатхонага кириб кетган.
Айни шу лаҳзаларда эса, эшик ортида бошқа бир сценарий ҳаракатга келаётган эди. Ниқобли шахслар бостириб кирганидан кейин қиз кўринмай қолади.
Буларнинг бари олдиндан ўйланган жиноий режа эди.
Хулоса қилиб айтганда, мазкур жиноят иши нафақат бир шахсга нисбатан содир этилган босқинчилик ҳолати, балки жамият учун муҳим маънавий-маърифий ва ҳуқуқий сабоқ ҳамдир. Чунки ҳар қандай жиноий хатти-ҳаракат, аввало, қонунга, ҳалолликка ва виждонга нисбатан ҳурмат сусайган жойда пайдо бўлади.
Нафс ва осон йўл билан бойиш истаги ақл ва инсофдан устун келган пайтда эса, инсон нафақат бошқаларнинг мулкига, балки ўз тақдирига ҳам тажовуз қила бошлайди. Бу воқеа яна бир бор шуни кўрсатдики, бир лаҳзалик манфаат деб қилинган ноқонуний ҳаракат оқибатида йиллар давомида тўпланган обрў, эркинлик ва келажак имкониятлари йўқотилиши мумкин.
Шу боис ҳар бир фуқаро қонунга итоат қилиш нафақат ҳуқуқий мажбурият, балки маънавий масъулият эканини теран англаши лозим. Зеро, халқимизда: «Ҳалол меҳнат — давлат, ҳалоллик — саодат», деган ҳикмат бор. Ҳаёт тажрибаси ҳам шуни кўрсатадики, йўқотилган мол-мулкни қайта топиш мумкин, аммо бир марта доғ тушган виждон ва ишончни тиклаш учун баъзан бутун умр ҳам камлик қилади.
Адолат ҲАМРОЕВА,
жиноят ишлари бўйича
Ангрен шаҳар суди судьяси
